-ÖZEL HABER-
4 Ekim Hayvanları Koruma Günü, Türkiye’de sokak hayvanlarına ilişkin tartışmaların sürdüğü bir dönemde kutlanıyor. Sakarya’da ise son yıllarda hem yasal düzenlemeler hem de belediyelerin hayvan bakımevlerine ilişkin çalışmaları değişti.
2023'TE SAYIŞTAY RAPORUNA GİREN SORUNLAR
Sayıştay’ın Sakarya Büyükşehir Belediyesi 2023 yılı denetim raporunda, bazı ilçe belediyelerinin hayvan bakımevi kurulmasına ilişkin çalışma yapmadığı belirtildi. Rapora göre bu durum Büyükşehir Belediyesi’ne ait Geçici Bakımevi’nde yoğunluğa neden oldu.
Sayıştay, yoğunluk nedeniyle kısırlaştırma, tedavi ve bakım hizmetlerinde aksamalar yaşandığını tespit etti. Raporda ayrıca hayvanların kaldığı kafeslerin fiziki şartlar ve alan bakımından yetersiz kaldığı belirtildi.
Raporda belediyelerin sahipsiz hayvanların toplanması, kısırlaştırılması, aşılanması, tedavi edilmesi ve rehabilite edilmesi gibi sorumluluklarına da dikkat çekildi.
Raporda sorunun yalnızca Büyükşehir Belediyesi’nin geçici bakımeviyle sınırlı olmadığını, ilçe belediyelerinin de sisteme dahil olduğu bir yapıdaki eksikliklere işaret edildi.
2024'TE YASA DEĞİŞTİ
Hayvanların korunmasına ilişkin tartışmalar sürerken 2 Ağustos 2024’te Resmî Gazete’de yayımlanan 7527 sayılı Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile Türkiye'de yasal sistem de değişti. 2004’ten bu yana uygulanan 'topla-kısırlaştır-aşıla-rehabilite et-aldığın yere bırak' ilkesi rafa kaldırıldı.
Yerine sahipsiz hayvanların bakımevlerine götürülmesi ve rehabilite edilen köpeklerin sahiplendirilinceye kadar buralarda barındırılması kuralı geldi.
Böylece belediyeler açısından mesele yalnızca sokak hayvanlarının toplanması değil, toplanan hayvanların bakımevlerinde rehabilite edilmesi ve sahiplendirilinceye kadar barındırılması haline geldi.
Yeni yasa, yerel yönetimlere 2028 yılına kadar barınak kurma zorunluluğu getirirken, bu tesislerin inşasını beklemeden sokakların boşaltılmasını talep etti. Bu durum, yüz binlerce hayvanın ya ıssız alanlara atılarak açlığa terk edilmesine ya da kapasitesi olmayan tesislere istiflenmesine neden oldu.
SAKARYA TABLOSU
Sakarya, son 3 yıllık süreçte bu ulusal krizin tam ortasında karmaşık bir profil çiziyor. Bir yanda devasa projeler ve yaşam hakkını savunan yerel yöneticiler varken, diğer yanda barınak iddiaları tartışılıyor.
2023'TE 6 BİNDEN FAZLA HAYVAN KISIRLAŞTIRILDI
Sakarya Büyükşehir Belediyesi'nin resmi verilerine göre 2023 yılında Sokak Hayvanları Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi'nde 6 bin 72 sokak hayvanı kısırlaştırıldı. Aynı yıl ilçelerden merkeze getirilen 3 bin 609 köpek tedavi ve rehabilitasyon süreçlerinden geçirildi. 168 köpek ve 41 kedi ise sahiplendirildi.
Büyükşehir Belediyesi'nin 2024 yılına ilişkin açıklamasında ise 206 köpek ve 77 kedinin sahiplendirildiği bildirildi.
10 BİN HAYVAN KAPASİTELİ KAMPÜS
Sakarya Büyükşehir Belediyesi ise sahipsiz hayvanlara yönelik en büyük yatırımını Sokak Hayvanları Doğal Yaşam Kampüsü ve Rehabilitasyon Merkezi ile yaptı.
Aralık 2025'te hayvan kabulüne başlayan tesis, 105 dönümlük arazi üzerine kuruldu ve 10 bin hayvanın aynı anda yaşayabileceği kapasitede hazırlandı. Kampüste 14 bin 500 metrekarelik kullanım alanı, sahiplendirme merkezi, ameliyathaneler, bakım ve rehabilitasyon üniteleri, köpek parkı, özel yaşam alanları ile anne-yavru ve engelli hayvanlar için bölümler bulunuyor. İlk etapta 150 köpek tesise kabul edildi.
Büyükşehir Belediye Başkanı Yusuf Alemdar, tesisi Türkiye'nin değil Avrupa'nın en kapsamlı tesislerinden biri olarak nitelendirirken, hedeflerinin sokak hayvanı sorununu 'kontrollü şekilde çözmek' olduğunu söyledi.
İLÇELERDEKİ BARINAKLAR TARTIŞILIYOR
Büyükşehir'in kampüs yatırımı sürerken ilçelerdeki bazı bakımevleri ve toplama istasyonları da tartışmaların odağına girdi.
Aralık 2025'te Ferizli Belediyesi Sokak Hayvanları Ara Toplama İstasyonu hakkında sosyal medyada “ölüm çukuru” ve hayvanların ihmale terk edildiği yönünde paylaşımlar yapıldı. Ferizli Belediyesi ise iddiaları reddetti. 'Ölüm çukuru' olarak adlandırılan alanın ise mevzuat kapsamında kullanılan bir hayvan defin alanı olduğunu savundu.
Mart 2026'da ise Hendek Hayvan Barınağı'nın arkasındaki alanda çok sayıda köpek ölüsünün bulunduğu görüntüler kamuoyuna yansıdı. Hayvan hakları savunucuları, bazı hayvanların zayıf durumda olduğunu ve ölü hayvanların çukurlara atıldığını öne sürdü. Olayla ilgili iddialar yerel basında görüntülerle birlikte gündeme geldi.
SAKARYA’DA İKİ FARKLI TABLO
Sakarya’nın son üç yıllık hayvan politikası böylece iki farklı tablo ortaya koyuyor.
Bir tarafta 2023’te Sayıştay tarafından tespit edilen bakımevi yoğunluğu, fiziki yetersizlik ve hizmetlerde aksama bulunuyor. Diğer tarafta ise 2024’te binlerce hayvanın kısırlaştırıldığı, tedavi edildiği ve sahiplendirildiği çalışmalar ile 2025’te 10 bin hayvan kapasiteli yeni bir kampüsün devreye alınması var.
Ancak yeni tesislerin yapılması tek başına sistemin bütün sorunlarının çözüldüğü anlamına gelmiyor. Hayvanların toplama, bakım, tedavi, kısırlaştırma ve sahiplendirme süreçlerinin hangi koşullarda yürütüldüğü ve ilçe belediyelerindeki uygulamaların nasıl denetlendiği de belirleyici.
4 Ekim Hayvanları Koruma Günü’nde Sakarya açısından asıl soru da burada ortaya çıkıyor:
Yeni tesisler ve artan kapasite, hayvanların yaşam koşullarında ne kadar gerçek bir değişim yaratacak?
