Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, trafik kazalarında çok konuşulacak emsal niteliğinde bir karara imza attı. Yüksek Mahkeme, bir kazada sürücü ehliyetsiz olsa dahi, eğer kusuru yoksa aracında oluşan hasarın tazminatını isteyebileceğine hükmetti.
Yerel Mahkeme "Ehliyetsiz" Diyerek Reddetmişti
Denizli'de 2023 yılında meydana gelen bir trafik kazasında, ehliyeti bulunmayan bir sürücünün aracına başka bir araç çarptı. Kaza sonrası aracında maddi hasar oluşan ve aracını kullanamadığı süreçte ikame araç kiralayan sürücü, "araç mahrumiyet bedeli" talebiyle dava açtı.
Yargılama sürecinde, davacı sürücünün ehliyetinin olmadığı ve kaza tutanağına bir başkasının ismini yazdırdığı tespit edildi. Davalı taraf ise bu usulsüzlükleri öne sürerek davanın reddini istedi. Denizli Asliye Hukuk Mahkemesi, sürücünün ehliyetsiz oluşunu ve tutanaktaki durumu gerekçe göstererek tazminat talebini geri çevirdi.
"Ehliyetsizlik İdari Bir Kusurdur, Hak Kaybına Yol Açmaz"
Adalet Bakanlığı'nın kanun yararına temyiz başvurusu üzerine dosya Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’ne taşındı. Dosyayı inceleyen Yüksek Mahkeme, yerel mahkemenin kararını bozarak hukuk literatürüne girecek şu tespitlerde bulundu:
-
İlliyet Bağı Vurgusu: Sürücü belgesinin bulunmaması, tek başına kazanın oluşumunda bir "sürüş kusuru" olarak kabul edilemez.
-
İdari Yaptırım Farkı: Ehliyetsiz araç kullanmak, Trafik Kanunu kapsamında idari bir yaptırım (para cezası) gerektirir; ancak bu durum kişinin maddi zararının karşılanması talebine engel teşkil etmez.
-
Kusur Tespiti Esastır: Kazada ehliyetsiz sürücünün kusurlu olduğuna dair somut bir bilirkişi tespiti yoksa, sadece belgesi eksik diye tazminat hakkı elinden alınamaz.
Sürücüler İçin Yeni Dönem
Bu kararla birlikte, trafik kazalarında kusursuz olduğu saptanan sürücüler, ehliyetleri olmasa dahi araçlarında meydana gelen maddi zararları karşı taraftan tahsil edebilecek. Yargıtay, "belge eksikliği" ile "maddi hak sahipliği" arasındaki ayrımı net bir şekilde çizmiş oldu.