Sayıştay raporunda Sapanca’da iskânsız binlerce bungalov tesisine işyeri su aboneliği açılması ve yüzlercesinin kaçak su kullanması, Sakarya genelinde üretilen suyun yüzde 45’inin kayıp-kaçakla heba olması, vefat etmiş 36 binden fazla kişinin aboneliğinin hala açık görünmesi ve ilçe belediyelerine aktarılması gereken 173 milyon liralık kaynak suyu payının idare kasasında tutulması gibi tespitler yer aldı.
SAPANCA’DA BUNGALOV VURGUNU
Sayıştay denetçilerinin Sapanca’daki incelemeleri, turizm bölgesindeki büyük denetimsizliği ortaya çıkardı. Sapanca genelinde büyük kısmı tarım ve sit alanlarında bulunan toplam 4 bin 663 adet bungalov ve konaklama yapısı tespit edildi.
Bu yapıların büyük çoğunluğunun yapı kullanma izin belgesi (iskânı) bulunmamasına rağmen 2 bin 823 tesise mevzuata aykırı şekilde işyeri su aboneliği verildi.
Ayrıca bölgede aktif faaliyet gösteren 796 bungalov işletmesinin çeşitli yöntemlerle tamamen kaçak su kullandığı, muhatabı bulunamayan veya kilitli 260 yapının ise abonelik durumunun dahi belirlenemediği kayıtlara geçti.
VEFAT EDEN 36 BİN KİŞİNİN SAYACI HÂLÂ DÖNÜYOR
Sayıştay, MERNİS sistemi ile SASKİ verilerini karşılaştırdığında hayrete düşüren bir tabloyla karşılaştı. Sistemde kayıtlı abonelerden 36 bin 815 kişinin vefat etmiş olmasına rağmen aboneliklerinin sonlandırılmadığı ve sayaçlarının fiilen çalışmaya devam ettiği belirlendi.
Sayıştay, vefat eden kişilerin sayaçlarından su tüketimi yapılmasının gerçek tüketicinin tespitini ve kurumun su alacaklarını tahsil etmesini imkânsız hale getirdiği uyarısında bulundu.
23 MAHALLEDE SAYAÇ BİLE OKUNMUYOR
Köyden mahalleye dönüşen yerleşimlerde 12 mahallenin okuma sistemine hiç dahil edilmediği, altyapısı bitmeyen 11 mahallede ise hiç sayaç takılmadığı/okuma yapılmadığı görüldü. Bu durumun açıkça kaçak su kullanımına davetiye çıkardığı vurgulandı.
İl genelinde periyodik muayene ve damga süresi dolmuş 4 bin 635 adet su sayacının zamanında değiştirilmediği ve doğru ölçüm yapıp yapmadığının bilinemediği aktarıldı.
ÜRETİLEN SUYUN NEREDEYSE YARISI KAYIP-KAÇAK
Rapordaki en kritik çevre ve kaynak israfı verisi su kayıp-kaçak oranlarında görüldü. Mevzuata göre su kayıplarının en fazla yüzde 25-30 bandına çekilmesi zorunluyken, Sakarya genelinde kayıp-kaçak oranı 2025 yılında yüzde 45 olarak ölçüldü.
Barajlardan ve kaynaklardan arıtılarak şebekeye verilen 148 milyon metreküp suyun tam 67 milyon metreküpü, borulardaki arızalar veya kaçak hatlar yüzünden evlere ulaşamadan toprağa karıştı ya da çalındı.
İLÇE BELEDİYELERİNE 173 MİLYON TL'LİK KAYNAK SUYU PAYI ÖDENMEDİ
Yasaya göre Sakarya genelinde kiraya verilen yeraltı ve doğal kaynak sularından elde edilen kira gelirinin yüzde 25’inin suyun çıktığı ilçe belediyelerine ödenmesi gerekiyor.
Sayıştay, SASKİ’nin 2011 yılından 2025 yılı sonuna kadar Sapanca, Hendek, Akyazı, Karapürçek ve Geyve belediyelerine bu payları aktarmadığını tespit etti.
Faiz ve gecikme zamlarıyla birlikte ilçe belediyelerinin alacağı toplam tutar 173 milyon 791 bin TL’ye ulaştı. Bu tutarın 135,5 milyon lirasının tek başına Sapanca Belediyesi'ne ait olduğu görüldü.
111 MİLYONLUK TEMİZLİK VERGİSİ KASADA TUTULDU
Yurttaşların su faturaları üzerinden ilçe belediyeleri adına tahsil edilen 111 milyon 939 bin TL tutarındaki Çevre Temizlik Vergisi payı belediyelere gönderilmedi. Bu paranın aktarılmaması nedeniyle daha sonra af ve yapılandırma kanunlarına başvurulduğu, SASKİ’nin gereksiz yere yüklü miktarda gecikme faizi yükü altına sokulduğu belirlendi.
