Türkiye’de sigara satışlarına yönelik yeni bir düzenleme hazırlığı sürüyor. Gündeme gelen taslağa göre, tütün ürünü satın almak isteyen kişilerin yaşının QR kod üzerinden doğrulanması, günlük alım miktarının da elektronik sistemle denetlenmesi planlanıyor.
Düzenlemenin amacı 18 yaşından küçüklere tütün ürünü satışını önlemek olarak açıklanırken sistemin kişisel veriler bakımından nasıl işleyeceği henüz netleşmiş değil.
QR KODLA YAŞ DOĞRULAMASI
Sağlık Bakanlığı ile AKP Grup Başkanlığının üzerinde çalıştığı belirtilen taslakta, sigara satın almak isteyen kişilerin QR kod aracılığıyla yaş doğrulamasından geçirilmesi öngörülüyor. Böylece satıcının müşterinin kimlik bilgilerini doğrudan görmeden yaş sınırını kontrol edebilmesi hedefleniyor.
Ancak yaş doğrulaması ile alışveriş geçmişinin izlenmesi aynı şey değil. Sistem yalnızca kişinin 18 yaşından büyük olup olmadığını mı doğrulayacak, yoksa satın alma işlemlerini kişiye bağlayarak kayıt altına mı alacak? Bu sorunun yanıtı, uygulamanın kapsamı açısından önem taşıyor.
GÜNLÜK ALIM SINIRI NASIL DENETLENECEK?
Taslakta günlük tütün ürünü alım miktarının elektronik sistem üzerinden denetlenmesi de gündeme geldi. Böyle bir denetimin uygulanabilmesi için hangi bilgilerin kaydedileceği, satışların bir kişiyle nasıl ilişkilendirileceği ve kayıtların ne kadar süre tutulacağı açıklığa kavuşturulmalı.
Sistemin hangi teknik altyapıyla çalışacağı ve kişisel verilerin korunması için hangi önlemlerin alınacağı konusunda nihai düzenleme henüz ortaya konmuş değil.
ÇOCUKLARI KORURKEN KİŞİSEL VERİLER NASIL KORUNACAK?
18 yaşından küçüklere tütün ürünü satışının önlenmesi kamu sağlığı açısından bir hedef olarak öne çıkıyor. Ancak bu hedef doğrultusunda kurulacak dijital altyapının yetişkinlerin alışveriş bilgilerini nasıl işleyeceği de önem taşıyor.
Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında verilerin hangi amaçla işlendiği, gerekli olandan fazlasının toplanıp toplanmadığı ve güvenliğinin nasıl sağlandığı gibi başlıklar önem kazanıyor. QR kod kullanılması tek başına kişilerin izlendiği anlamına gelmiyor; bunun için sistemin teknik işleyişinin ve veri politikalarının bilinmesi gerekiyor.
Düzenlemenin son hâliyle birlikte yaş doğrulamasının kapsamı, günlük alım denetiminin yöntemi ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin güvencelerin açıklanması bekleniyor.
