Sakarya’nın sanayi, çevre ve mekânsal gelişimini yakından ilgilendiren Ferizli ve Kaynarca Endüstri Bölgeleri, kentteki sivil toplum kuruluşlarının gündemine taşındı. Farklı meslek odaları, tarım ve esnaf temsilcileri, çevre dernekleri ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri, bugün İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Sakarya Şubesi’nde bir araya gelerek endüstri bölgelerine ilişkin ortak değerlendirmelerde bulundu.
Toplantının ardından yayımlanan ortak basın açıklamasında, Cumhurbaşkanı kararlarıyla Ferizli ve Kaynarca’da toplam 585,96 hektarlık, yaklaşık 5 bin 860 dönümlük alanın Münferit Endüstri Bölgesi ilan edilmesine tepki gösterildi.
“SANAYİYE DEĞİL, YANLIŞ YERDE SANAYİLEŞMEYE KARŞIYIZ”
5 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 11730 ve 11731 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ile Ferizli’de 179,22 hektar, Kaynarca’da ise 406,74 hektar alanın Münferit Endüstri Bölgesi ilan edildiği hatırlatıldı.
Ortak açıklamada, söz konusu kararın yalnızca yeni fabrikaların kurulacağı alanların belirlenmesi anlamına gelmediği, Sakarya’nın tarım toprakları, su kaynakları, hava kalitesi ve doğal ekosistemleri açısından önemli sonuçlar doğurabileceği savunuldu.
Açıklamada, “Sakarya’nın üretmesine, sanayisinin gelişmesine, katma değerli ihracatına ve nitelikli istihdam olanaklarının artmasına karşı değiliz. Aksine, yüksek teknoloji ve yüksek katma değer üreten çevre dostu yatırımların ilimize kazandırılmasını destekliyoruz” ifadelerine yer verildi.
“KUZEYDE YAPILACAK BİR HATA, GÜNEYDEKİ HAVAYI ETKİLEYECEK”
Sivil toplum kuruluşları, Sakarya’nın meteorolojik özelliklerine de dikkat çekti.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Sakarya 2025-2029 Temiz Hava Eylem Planı’ndaki verilere işaret edilen açıklamada, 1951-2024 yılları arasındaki meteorolojik veriler doğrultusunda Sakarya’nın hâkim rüzgâr yönünün kuzey-kuzeybatı olduğu belirtildi.
Açıklamada, rüzgar hareketleri nedeniyle kuzeydeki sanayi tesislerinden kaynaklanabilecek emisyonların Adapazarı ve çevresindeki yerleşimlere taşınabileceği öne sürüldü.
Sivil toplum kuruluşları, bu nedenle Ferizli ve Kaynarca’da kurulması planlanan sanayi tesislerinin yalnızca bulundukları bölge açısından değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, konunun yüz binlerce Sakaryalının yaşam ve sağlık hakkını ilgilendirdiğini ifade etti.
ACARLAR LONGOZU İÇİN “GERİ DÖNÜŞÜ OLMAYAN RİSK” UYARISI
Açıklamada özellikle Kaynarca’daki endüstri bölgesinin Acarlar Longozu’na yakınlığına dikkat çekildi.
Sakarya’nın önemli doğal miraslarından biri olan Acarlar Longozu’nun hassas bir sulak alan olduğu belirtilirken, endüstri bölgelerinin yer altı suları, drenaj kanalları, yüzey akışları ve atmosferik çökelme açısından bağımsız bilim heyetlerince incelenmesi gerektiği savunuldu.
Olası endüstriyel kazalarda meydana gelebilecek sızıntıların sulak alana ulaşma ihtimali, tesislerin su tüketimi ve endüstriyel atık suların nasıl bertaraf edileceği konusunda kamuoyunun ayrıntılı biçimde bilgilendirilmesi talep edildi.
Açıklamada, “Bir fabrika başka bir alanda planlanabilir; ancak Acarlar Longozu’nu başka bir yere taşımak mümkün değildir” denildi.
TARIM ARAZİLERİ VE GIDA GÜVENLİĞİNE DİKKAT ÇEKİLDİ
Ferizli ve Kaynarca’nın Sakarya’nın önemli tarımsal üretim alanları arasında bulunduğu belirtilen açıklamada, bölgede buğday, mısır, ayçiçeği ve fındık başta olmak üzere çok sayıda ürün yetiştirildiği hatırlatıldı.
Sanayi kaynaklı emisyonların yalnızca fabrika sınırları içerisinde kalmayacağı savunularak, kirleticilerin toprağa ve tarım ürünlerine çökelmesinin uzun vadede besin zinciri ve gıda güvenliği açısından risk oluşturabileceği ifade edildi.
Açıklamada, “Toprak, sadece üzerine beton dökülecek boş bir parsel değildir; üretimdir, çiftçinin ekmeğidir, milletin gıda güvenliğidir” ifadeleri kullanıldı.
“MEVCUT SANAYİ ALANLARI ATIL DURURKEN NEDEN YENİ 5 BİN 860 DÖNÜM?”
Sivil toplum kuruluşlarının açıklamasında Sakarya’daki mevcut organize sanayi bölgelerinin kullanım durumları da gündeme getirildi.
Kentte hâlihazırda ilan edilmiş 9 Organize Sanayi Bölgesi bulunduğu belirtilerek, bazı alanlarda altyapı, kamulaştırma ve yatırım süreçlerinin henüz tamamlanmadığı ifade edildi.
Açıklamada;
-
Sakarya Otomotiv ve Metal İhtisas OSB’de 524 hektarlık alanda altyapı çalışmalarının sürdüğü,
-
Söğütlü OSB’de 229 hektarlık alanda kamulaştırma sürecinin devam ettiği,
-
Kaynarca Mobilya İhtisas OSB’de tahsis edilen 41 parselden yalnızca 3’ünde fiili üretim yapıldığı,
-
Yaklaşık 35 yıl önce kurulan 1. OSB’de dahi henüz yatırıma dönüşmemiş parseller bulunduğu belirtildi.
Bu tablo karşısında, altyapısı tamamlanmamış veya tahsis edildiği halde üretime geçmemiş alanlar bulunurken yaklaşık 5 bin 860 dönümlük yeni bir alanın sanayiye açılmasının planlama açısından sorgulanması gerektiği savunuldu.
“AYNI COĞRAFYA, DEĞİŞEN TABELALAR”
Açıklamada, Ferizli ve Kaynarca’daki alanların 2021 yılından bu yana farklı sanayi projeleri kapsamında kamuoyunun gündeminde olduğu da hatırlatıldı.
Bölgede daha önce “Kimya İhtisas”, “Karma OSB” ve “Teknoloji Sanayi” gibi farklı başlıklarla projeler gündeme geldiği belirtilerek, kentin farklı kesimlerinin bu projelere çeşitli gerekçelerle itiraz ettiği ifade edildi.
Son olarak aynı alanların “Endüstri Bölgesi” statüsüne alınmasına dikkat çekilen açıklamada, “Kararın hukuki adı değişince Sakarya’nın gerçekleri mi değişti?” sorusu yöneltildi.
Açıklamada, toprağın vasfının, rüzgârın yönünün, nehir yataklarının ve Acarlar Longozu’nun değişmediği vurgulanarak, statü değişikliğinin çevresel ve tarımsal riskleri ortadan kaldırmayacağı savunuldu.
“HATA PAYI YOK”
Sivil toplum kuruluşları, Sakarya’nın sanayileşmeye karşı olmadığını ancak sanayi yatırımlarının bilimsel, şeffaf ve katılımcı bir planlama anlayışıyla gerçekleştirilmesi gerektiğini belirtti.
Ortak açıklamada, Ferizli ve Kaynarca’nın kuzeyde bulunduğu, hâkim rüzgârların kuzeyden estiği, şehir merkezinin ve nüfusun önemli bölümünün güneyde yer aldığı hatırlatılarak, bölgedeki olası çevresel etkilerin kent genelini ilgilendireceği ifade edildi.
Açıklamada, “Fabrikalar her zaman alternatif alanlara taşınabilir; fakat kirlenen akiferleri, yok olan longozu, zehirlenen tarım arazilerini ve kaybedilen insan sağlığını geri getirmek mümkün değildir” denildi.
KARARLARIN GERİ ÇEKİLMESİ TALEP EDİLDİ
Toplantıya katılan sivil toplum kuruluşları, Cumhurbaşkanlığı kararlarıyla ilan edilen Ferizli ve Kaynarca Münferit Endüstri Bölgeleri kararlarının; bilimsel veriler, Sakarya’nın ekolojik yapısı, tarımsal öncelikleri ve kamu vicdanı gözetilerek ivedilikle geri çekilmesini ve yeniden değerlendirilmesini talep etti.
Ortak açıklama, “Sakarya’nın yarınları geri dönüşü olmayan hatalara kurban edilemez” ifadeleriyle sona erdi.
