-ÖZEL HABER-
Tüm dünyanın gözünü çevirdiği Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) bugün resmen kapılarını açarken Türkiye ev sahipliği ve başkanlık rolüyle uluslararası arenada yer alıyor.
Ankara kürsülerden dünyaya “Sıfır Atık” projelerini ve elektrikli araç hedeflerini anlatarak iklim liderliği mesajları veriyor. Ancak tam da zirvenin başladığı bugün, 17 sivil toplum kuruluşunun oluşturduğu İklim Ağı’nın açıkladığı karne sahnede anlatılanlar ile gerçeklerin örtüşmediğini gösteriyor.
KÖMÜR VE MADEN ŞİRKETLERİYLE MASAYA OTURULDU
Karar alıcıların halkı temsil eden sivil toplumu kapı dışarı edip kömür ve maden şirketleriyle masaya oturduğu, 2035 iklim hedefinin kirletici gazları azaltmak yerine artışına izin verdiği, bir yandan kömür teşvikleri sürerken diğer yandan yurt dışından plastik çöp ithalatının devam ettiği belirtiliyor.
SAKARYA'DA DURUM NE?
Sakarya Üniversitesi (SAÜ) mühendislikten yapay zekaya 45 bilimsel projeyle Antalya’daki zirvenin Yeşil Bölge programına damga vurmaya hazırlanırken, şehrin günlük yaşamındaki çevre karnesi bambaşka bir alarm veriyor. Türkiye'nin önemli sanayi ve tarım merkezlerinden Sakarya'da halkın soluduğu hava ve yaşadığı çevre yurttaşı düşündürüyor.
Sakarya Büyükşehir Belediyesi, şehirdeki bu olumsuz tabloyu değiştirmek adına bazı adımlar atmayı sürdürüyor. Kış aylarında bacalardan tüten dumanı kesmek için sobalı ve kömüre bağımlı dar gelirli 492 hane doğal gaza kavuşturulurken Bakanlık desteğiyle havanın en kirli olduğu mahallelerde 327 hane için daha temiz yakıt dönüşümü başlatılmış durumda.
Ayrıca İstasyon Meydanı ile Korucuk arasında 16,5 kilometrelik bir metrobüs hattı kurularak hem şehir içi trafik rahatlatılmaya hem de egzoz dumanı azaltılmaya çalışılıyor.
Belediye Şehirlerarası Otobüs Terminali’nin çatısına kurulan güneş enerjisi santraliyle kamu binalarında temiz elektrik üretiliyor.
Açılan Sürdürülebilir İklim Parkı’nda ise çocuklara ve gençlere çevre bilinci aşılanmaya gayret ediliyor.
RAPORLA GERÇEKLER ARASINDA ÇELİŞKİLER MEVCUT
Ancak Sakarya Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü’nün hazırladığı 2025 Yılı Çevre Durum Raporu’ndaki bilgilerle mevcut durumlar arasında çelişkiler söz konusu.
TERMİK YOK, İS ÇOK
Raporda şehrin sınırları içinde kömürle çalışan hiçbir termik santral bulunmadığı yazılmasına rağmen, resmi hava ölçüm cihazları kış boyunca halkın adeta is ve zehir soluduğunu belgeliyor.
Şehrin ısınma kaynaklı hava kirliliğini ölçen Sakarya (Meteoroloji) İstasyonu'nda havadaki zararlı partikül madde (PM10) sınır değerinin Kasım ayında 25 gün, Aralık ayında 17 gün ve Mart ayında 18 gün boyunca aşıldığı resmi tablolarda yer alıyor.
Kirlilik sadece bununla da sınırlı kalmıyor. Ozanlar istasyonunda Kasım ve Aralık aylarında 18'er gün, Merkez (trafik) istasyonunda ise yine kış aylarında 14 güne varan sınır aşımları yaşanıyor.
Sanayide termik baca olmasa da sokaklarda denetimsiz yakılan kalitesiz yakıtlar yüzünden kışın nefes almak zorlaşıyor.
YIL BOYUNCA SIFIR CEZA
İl Müdürlüğü'ne 2024 yılında gelen 550 çevre şikayetinin 301 tanesini, neredeyse yüzde 55'ini doğrudan hava kirliliği oluşturuyor. Yetkililer bu başvuruların tamamının incelenip denetimle sonuçlandırıldığını savunuyor. Ancak her iki şikayetten birinin hava kirliliği olduğu bir şehirde sınır aşımları aylarca sürerken yapılan denetimlerin kağıt üstünde kaldığı ve hiçbir caydırıcılık üretmediği gözler önüne seriliyor.
SAPANCA GÖLÜ SINIRDA
İklim krizinin en sert hissedildiği alanların başında su kaynakları geliyor. Sakarya ve Kocaeli'nin can damarı olan Sapanca Gölü'nün su seviyesi gerileyerek minimum su seviyesine tehlikeli biçimde yaklaşmış durumda.
Hazırlanan resmi iklim uyum raporlarına göre Sakarya Ovası'nda yer altı su seviyeleri son 10 yılda 1,8 metre düşerken, 2000 yılında yüzde 46 olan kentsel yeşil alan varlığı yüzde 34'e gerilemiş durumda. Betonlaşma ve kuraklık kıskacındaki Adapazarı merkezinde sıcaklık, kırsal çevreye göre 4°C daha yüksek ölçülüyor.
KARADA KİRLİLİK 'SIFIR', KIYIDA DENİZ 'EN KÖTÜ' KALİTE
Raporun toprak bölümünde il genelinde kirlenmiş tek bir sahanın dahi tespit edilmediği ileri sürülüyor. Oysa aynı raporun deniz izleme verileri incelendiğinde, Bakanlığın kendi ölçümlerine göre Kaynarca ve Karasu kıyı sularının ekolojik durumunun en kötü seviye olan 'kötü kalite'ye gerilediği görülüyor. Karada hiçbir kirli nokta bulunmadığı öne sürülürken Karadeniz kıyılarının kendi kendine nasıl en kirli sınıfa düştüğü sorusu yanıtsız kalıyor.
255 BİN TON KİMYASAL VE GÜBRE TOPRAKTA
Sakarya fındığın, mısırın ve sebzenin kalbi olan bir üretim merkezi olmasına karşın, raporun tarım ilacı kalıntılarını gösteren tablosunda tek bir analiz dahi bulunmuyor. İlgili sayfaya 2025 yılı boyunca topraktaki tarım zehirlerini tespit etmek için hiçbir analiz yapılmadığı notu düşülüyor.
Zehrin hiç ölçülmediği bir ortamda toprağın ve yer altı sularının "temiz" ilan edilmesi, çevre yönetiminin gerçeğin üzerini nasıl örttüğünü gözler önüne seriyor.
